KSIĄŻKI POLECANE

 

 

 

uniam.jpg

 

Unia Brzeska i jej konsekwencje. W 420 rocznicę synodu unijnego, pod red. Anny Krochmal i Anny Nowak, Przemyśl 2017, ss. 354 + ilustracje, ISBN 978-83-88172-68-7

Książka stanowi pokłosie międzynarodowej konferencji naukowej, zorganizowanej w 2016 r. przez Archiwum Państwowe w Przemyślu we współpracy z Naczelną Dyrekcją Archiwów Państwowych w Warszawie oraz Centralnym Państwowym Archiwum Historycznym we Lwowie, w  420 rocznicę synodu brzeskiego z 1596 r. oraz z okazji 1050 rocznicy chrztu Polski.

W publikacji zamieszczono 18 artykułów w języku polskim i ukraińskim, dotyczących dziejów unii w metropolii kijowskiej i eparchii przemyskiej, konfliktów między unitami i prawosławnymi w XVII stuleciu, roli zakonu bazylianów w procesie umocnienia pozycji Kościoła unickiego w XVIII w. oraz długofalowych konsekwencji przyjęcia unii dla polsko-ukraińskich relacji religijnych, gospodarczych, kulturalnych i politycznych w XIX – XX w. Długofalowe skutki przystąpienia do unii przez biskupów prawosławnych w I Rzeczypospolitej ukazano w kontekście dziejów eparchii przemyskiej pod rządami Habsburgów, przez pryzmat relacji Kościoła greckokatolickiego z ukraińskim ruchem narodowym, działalności dwóch wybitnych hierarchów przemyskich – Jozafata Kocyłowskiego i Grzegorza Łakoty oraz metropolity halickiego Andrzeja Szeptyckiego, jak też zwrócono uwagę na recepcję unii w sztuce i architekturze cerkiewnej.

Autorami tekstów są historycy i archiwiści z ośrodków badawczych w Polsce (Kraków, Lublin, Przemyśl, Rzeszów, Warszawa) oraz Ukrainie (Drohobycz, Lwów). Teksty artykułów wzbogacono materiałem ilustracyjnym, w tym unikalnymi dokumentami dotyczącymi dziejów unii na terenie eparchii przemyskiej. Oryginały tych źródeł przechowywane są w zasobie Archiwum Państwowego w Przemyślu, zaś ich wystawcami byli władcy polscy i ruscy, biskupi i metropolici Kościoła wschodniego, niektóre pochodzą z kancelarii papieskiej.

Sprzedaż książki  prowadzi Archiwum Państwowe w Przemyślu (ul. Lelewela 4, 37-700 Przemyśl, e-mail: archiwum@przemysl.ap.gov.pl, tel. + 16 670 3538)

 

archihistm.jpg

Archiwum historyczne eparchii przemyskiej, Anna Krochmal, Warszawa – Przemyśl 2016, ss. 620, ISBN 978-83-88172-66-3, ISBN 978-83-64806-96-4

Książka jest interdyscyplinarnym studium archiwalno-historycznym poświęconym dziejom, organizacji ustrojowej i spuściźnie dokumentacyjnej istniejącej od średniowiecza prawosławnej, a od końca XVII w. – unickiej (greckokatolickiej) diecezji przemyskiej. Zawiera ona analizę największego w Polsce archiwum historycznego Kościoła Wschodniego, w procesie jego kształtowania się od czasów staroruskich do II wojny światowej. Przechowywane w Archiwum Państwowym w Przemyślu archiwalia mają kluczowe znaczenie dla badania dziejów politycznych, narodowościowych i religijnych Polski i Ukrainy oraz innych państw Europy Środkowo-Wschodniej. W publikacji ukazany został proces narastania archiwum historycznego w ciągu kilku stuleci, kształtowania się kancelarii biskupa i innych organów zarządu diecezji. Wskazano także na ogromny potencjał badawczy materiałów archiwalnych i możliwości ich wykorzystania w dalszych badaniach w wielu dyscyplinach wiedzy (historii, dyplomatyce, sfragistyce, statystyce i demografii historycznej, językoznawstwie, teologii). Przybliżono też problem obecnego rozproszenia dawnego archiwum historycznego, będący odzwierciedleniem wielowiekowych skomplikowanych dziejów eparchii. Zaprezentowano informacje z kilkudziesięciu instytucji poza Przemyślem, zlokalizowanych w Polsce i zagranicą (w Austrii, Czechach, Francji, Kanadzie, Rosji, Słowacji, USA, Ukrainie i Włoszech), które przechowują obecnie fragmenty dawnych zbiorów eparchii przemyskiej lub archiwalia jej dotyczące. Uzupełnienie tekstu książki stanowi materiał ilustracyjny oraz mapy eparchii przemyskiej w kilku przekrojach chronologicznych.

Sprzedaż publikacji prowadzi Archiwum Państwowe w Przemyślu (ul. Lelewela 4, 37-700 Przemyśl, e-mail: archiwum@przemysl.ap.gov.pl, tel. + 16 670 3538)

 

litchlopska.jpg

MICHAŁ ŁESIÓW, Literatura chłopska w powojennej Polsce. Prace zebrane, zebrał i do druku przygotował Włodzimierz Pilipowicz, przedmowę napisała Lubow Frolak, Przemyśl: Wydawnictwo „DOMI”, 2017, 417, [1] s.; 21 cm. ISBN 978-83-945415-5-2 [twarda okładka, składki książki zszyte nićmi]

 

 

Literatura chłopska w powojennej Polsce jest pośmiertnym wydaniem zbioru artykułów i recenzji profesora UMCS Michała Łesiowa (1928-2016), członka Rady Naukowej PWIN. Zbiór zawiera 12 przedruków artykułów wstępnych do opracowanych oraz wydanych przez Profesora publikacji napisanych do antologii i zbiorów poezji i prozy różnych powojennych twórców literatury chłopskiej z lat 1956-1993. Całość obejmuje ponadto 26 artykułów, rozpraw, recenzji i rysów literackich wraz z informacjami biograficznymi dotyczącymi pisarzy ludowych. Mamy tam sylwetki: Stanisława Bojarczuka, Elżbiety Daniszewskiej, Sabiny Derkaczewskiej, Pauliny Hołyszowej, Walentego Jareckiego, Władysława Koczota, Marii Kozaczkowej, Jan Króla, Walentego Kunysza, Wacława Lipowskiego, Bolesława Majchra, ks. Jana Piechoty, Bronisława Pietraka, Jana Pocka, Kazimierza Sekuły, Tadeusza Sieraja, Seweryna Skulskiego, Jadwigi Wichrackiej i Febronii Wójcikowej.

Książka powstała z inicjatywy Włodzimierza Pilipowicza współpracownika, a także przez wiele lat pracownika PWIN w Przemyślu, który zebrał i opracował wymienione wyżej prace Prof. Łesiowa, a także poprzedził je wstępem. Przedmowę pt.  Literatura chłopska w powojennej Polsce w recepcji Profesora Michała Łesiowa napisała prof. UMCS Lubow Frolak.

Książka wydana została z dbałością o estetykę i detale graficzne, użyto zdobionej wyklejki, a wewnątrz książki, na stronach tytułowych rozdziałów i na wakatach, pojawiają się motywy stylizowanych kłosów pszenicy.